Gesprekskaarten voor armoedesensitief werken met kinderen, jongeren en gezinnen

Gepubliceerd op 07/31/202608/10/2026 door Rochelle Heerema

Een kind zien begint met een goed gesprek

Armoede is niet altijd zichtbaar. Een kind vertelt vaak niet uit zichzelf dat er thuis geldzorgen zijn. Wel kunnen volwassenen merken dat een kind niet mee kan doen, zich terugtrekt, snel boos wordt of zich schaamt.

Zie je mij? helpt professionals en vrijwilligers om niet te snel te oordelen, signalen beter te herkennen en het gesprek zorgvuldig te openen.

De kaartenset is geschikt voor scholen, kinderopvang, bibliotheken, sportverenigingen, welzijnsorganisaties, gemeenten en andere organisaties die met kinderen en gezinnen werken.

Van kijken naar doen: ieder kind verdient het om gezien te worden

Geldzorgen bij kinderen en jongeren zijn niet altijd zichtbaar. De gesprekskaarten Zie je mij? helpen om hier aandacht voor te houden en samen het gesprek te voeren over wat je ziet, denkt, bespreekt en kunt doen.

De set bevat 39 gesprekskaarten met herkenbare situaties, vragen, voorbeeldzinnen en praktische aanknopingspunten. Ze zijn geschikt voor teamoverleg, studiedagen, intervisie en andere bijeenkomsten.

Voor wie?
Voor scholen, bibliotheken, gemeenten, welzijnsorganisaties en andere organisaties die werken met kinderen, jongeren en gezinnen.

39 kaarten rond vier thema’s
Kijken – Denken – Praten – Doen

De kaarten zijn los van elkaar te gebruiken, zodat je eenvoudig een onderwerp of situatie kunt kiezen die op dat moment relevant is.

Lokale verwijskaart
Bij bestellingen voor een gemeente of regio kan een lokale verwijskaart worden toegevoegd met organisaties en voorzieningen waar kinderen, jongeren en ouders terechtkunnen voor informatie en ondersteuning.

Bestel de gesprekskaarten Zij je mij?

Een set Zie je mij? kost € 25,00, exclusief verzendkosten.

Je kunt één set bestellen of meerdere sets voor scholen en organisaties. Voor grotere aantallen of een lokale verwijskaart kun je contact opnemen met Stichting Positive Minds.

Zure realiteit: welke signalen missen we nog te vaak?

Gepubliceerd op 06/21/202606/21/2026 door Rochelle Heerema

Wat zien we over het hoofd? Signalen van armoede, stress en mentale druk

Onzichtbare armoede, kijk verder en zie mij.

Tijdens het Divosa Congres 2026 stond Positive Minds op de informatiemarkt. We gingen daar in gesprek met professionals die dagelijks werken met mensen die leven met armoede, geldzorgen en langdurige stress.

Met de vraag ‘Welk signaal van armoede, stress of mentale druk missen wij nog te vaak?’ nodigden we bezoekers uit om hun praktijkervaring te delen. Dat leverde 55 signalen op. Samen laten ze zien hoe verschillend armoede zich kan uiten en hoe gemakkelijk signalen achter gedrag, schaamte of een verzorgd uiterlijk verborgen kunnen blijven.

Wat zien we over het hoofd? Signalen van armoede, stress en mentale druk

Tijdens het Divosa Congres 2026 stond Positive Minds op de informatiemarkt. We vroegen professionals die dagelijks werken met mensen die leven met geldzorgen of armoede:

Welk signaal van armoede, stress of mentale druk missen wij nog te vaak?

Deelnemers deelden samen 55 signalen. Hun antwoorden laten zien dat geldzorgen lang niet altijd direct zichtbaar zijn. Vaak gaat het om subtiele veranderingen in gedrag: afspraken missen, post ongeopend laten, sneller geïrriteerd zijn, zich terugtrekken of steeds vragen wat iets kost.

Schaamte, angst voor een oordeel en de wens om problemen zelf op te lossen, kunnen ervoor zorgen dat geldzorgen lang verborgen blijven. Ook een verzorgd uiterlijk zegt weinig over wat iemand achter de voordeur ervaart.

“Eerst connectie, dan pas het formulier.”

“Doen wat nodig is vraagt om medemenselijkheid, om écht zien wie je voor je hebt, voor wie je het doet.”

Uit de opbrengst selecteerden we enkele signalen die terugkwamen of nadrukkelijk opvielen:

onvoldoende eten of drinken bij zich hebben;
opvallend zuinig of bezorgd zijn over geld;
steeds vragen wat iets kost;
materialen niet durven gebruiken of bang zijn iets kapot te maken;
eten, geld of spullen bewaren voor later;
sneller geïrriteerd zijn of moeite hebben met concentreren;
terugkerende lichamelijke klachten waarbij stress mogelijk meespeelt;
moeite hebben om in actie te komen, ook wanneer iemand weet wat nodig is;
afspraken missen, niet reageren of post ongeopend laten;
zich terugtrekken of niet meer meedoen;
excuses bedenken om activiteiten of gesprekken te vermijden;
gesprekken over vakanties, verjaardagen, weekenden of thuis ontwijken;
geldzorgen bagatelliseren of buiten beeld proberen te houden;
door schaamte geen hulp durven vragen.

Wat valt op?

In de antwoorden zien we drie terugkerende patronen: tekorten in dagelijkse basisbehoeften, gedrag dat samenhangt met langdurige stress en geldzorgen die verborgen blijven. Vooral stressgedrag wordt gemakkelijk uitgelegd als onwil, desinteresse of niet willen meewerken.

De belangrijkste boodschap van de deelnemers: kijk verder dan het zichtbare gedrag. Een signaal is geen bewijs van armoede, maar wel een aanleiding om zonder oordeel door te vragen en samen te onderzoeken wat iemand nodig heeft. Zorg waar nodig voor een warme verbinding met passende ondersteuning.

Basisschool De Banier in Zwartemeer start als eerste met nieuwe leskist over armoede

Gepubliceerd op 01/12/202604/02/2026 door Rochelle Heerema

Armoede bespreekbaar in groep 7 en 8 op De Banie

Basisschool De Banier in Zwartemeer is de eerste school in de gemeente Emmen die aan de slag gaat met de leskist Kansrijk. Met dit lesprogramma leren leerlingen uit groep 7 en 8 op een laagdrempelige en veilige manier over armoede en kansenongelijkheid. Wethouder Raymond Wanders overhandigde de leskist aan leerlingen van het klassenbestuur en de kinderraad en ging met hen in gesprek over het thema.

De lancering in Emmen is onderdeel van een lokale samenwerking tussen Gemeente Emmen, Facet, scholen, Rabobank Het Drentse Land en Stichting Positive Minds. In deze samenwerking wordt de leskist per gemeente ingezet en afgestemd op het lokale beleid en de beschikbare regelingen.

Wat is de leskist Kansrijk?

De leskist Kansrijk – Doorbreek de armoede, ontwikkeld door Stichting Positive Minds, biedt scholen een praktisch en direct inzetbaar lesprogramma. De kist bevat boeken, opdrachten en activiteiten die aansluiten bij de belevingswereld van kinderen. Leerlingen ontdekken wat armoede betekent en welke impact dit kan hebben op het dagelijks leven. Ze gaan met elkaar in gesprek over verschillen in de samenleving, leren naar elkaar om te kijken en denken samen na over oplossingen. Daarnaast biedt de leskist leerkrachten handvatten om dit gevoelige onderwerp zorgvuldig bespreekbaar te maken in de klas.

Pedagogische waarde voor het onderwijs

Op Basisschool De Banier vinden ze het belangrijk om naast leerprestaties ook aandacht te hebben voor sociale en maatschappelijke ontwikkeling. Directeur Ellen Vos:
“We moeten tegenwoordig veel in het onderwijs. Er ligt veel nadruk op cijfers en prestaties, maar wij vinden de pedagogische ontwikkeling minstens zo belangrijk. We willen kinderen al vroeg leren hoe je met elkaar samenleeft en omgaat met verschillen. Een leskist over een maatschappelijk thema als armoede helpt daarbij en maakt het voor leerkrachten eenvoudig om hiermee aan de slag te gaan.”

Aandacht voor armoede in de klas

In elke klas in Nederland groeien gemiddeld twee tot drie kinderen op in armoede. Dat is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel invloed op de kansen van kinderen. Wethouder Raymond Wanders benadrukt het belang van aandacht hiervoor op school:
“School is een belangrijke plek om kinderen bij te brengen dat er verschillen zijn, maar dat iedereen erbij hoort. Door erover te praten ontstaat er begrip. Zelfs kleine gesprekken kunnen een groot verschil maken. Deze leskist helpt daarbij.”

Rol van Facet

Facet speelt een belangrijke rol in het beschikbaar stellen en uitlenen van de leskisten binnen de gemeente Emmen. Directeur Nicole Stiekema benadrukt dat de bibliotheek en het welzijnswerk scholen graag ondersteunen bij maatschappelijke thema’s zoals kansengelijkheid en inclusie. Door samen te werken met scholen, de gemeente en Stichting Positive Minds kan de leskist lokaal worden ingezet en sluit deze aan bij de leefwereld van kinderen en gezinnen in Emmen.

Hoe kunnen scholen meedoen?

Er is een leskist voor het basisonderwijs (groep 7/8) en een leskist voor het voortgezet onderwijs (vmbo/brugklas). Scholen kunnen de leskisten lenen via Facet door een aanvraag te doen via de speciale webshop voor scholen.

Groep 8 van de Rehoboth Hardinxveld werkt aan Leskist Kansrijk!

Gepubliceerd op 11/04/202503/23/2026 door Rochelle Heerema

Samen leren over verschillen: Leskist Kansrijk van start op De Rehoboth

Op maandag 3 november kregen de leerlingen van groep 8 van basisschool De Rehoboth een bijzondere les met behulp van Leskist Kansrijk. Deze leskist zit vol met boeken, opdrachten, filmpjes en een dilemmaspel waarmee kinderen ontdekken wat armoede betekent en vooral hoe belangrijk het is om erover te praten.

Tijdens de les leerden de leerlingen dat armoede niet altijd zichtbaar is en dat het veel invloed kan hebben op het dagelijks leven van gezinnen. Door samen in gesprek te gaan, verhalen te lezen en keuzes te bespreken, ervaren ze wat het betekent om in verschillende situaties te leven. Zo leren ze niet alleen meer over het onderwerp, maar ontwikkelen ze ook begrip, respect en empathie voor anderen.

De komende weken volgen er nog meer lessen uit de leskist. Daarna verhuist Leskist Kansrijk naar een andere basisschool in Hardinxveld, zodat nog meer leerlingen dit waardevolle project kunnen beleven. Samen zorgen we ervoor dat armoede bespreekbaar wordt in de klas want begrip begint met een goed gesprek.

Deze les is mogelijk gemaakt dankzij een donatie van de ledenraad van Rabobank Lek en Merwede, die ieder jaar lokale initiatieven ondersteunt die bijdragen aan een sterke en betrokken gemeenschap. Dankzij hun bijdrage kan Leskist Kansrijk op meerdere scholen in de regio worden ingezet en helpt het om armoede bespreekbaar te maken bij jonge kinderen.

De Leskist Kansrijk is vanaf nu ook te lenen via Bibliotheek AanZet. Scholen kunnen de kist gratis gebruiken; alleen de transportkosten van €15 worden in rekening gebracht. De kist wordt in de week voorafgaand aan het project afgeleverd, blijft acht weken op school en wordt daarna weer opgehaald. Een laagdrempelige manier om met de klas in gesprek te gaan over een belangrijk onderwerp!

Hoe leerlingen lezen én nadenken over kansenongelijkheid

Gepubliceerd op 10/03/202504/02/2026 door Rochelle Heerema

Praktijkvoorbeeld: ervaringen van een docent maatschappijleer over het gebruik van de Leskis Kansrijk

Als docent maatschappijleer op een middelbare school ben ik altijd op zoek naar manieren om leerlingen bewust te maken van maatschappelijke thema’s zoals armoede en kansongelijkheid. Tegelijkertijd wil ik hun taal- en leesvaardigheden versterken. De Kansrijk-leskist van Positive Minds biedt daarvoor een uitstekende basis: het combineert maatschappelijke relevantie met leesplezier en praktische opdrachten.

Wat ik bijzonder waardeer aan de leskist, is dat je er het hele schooljaar mee kunt werken. Thema’s kunnen worden gespreid, verdiept of geïntegreerd in andere vakken zoals maatschappijleer, Nederlands of mentorlessen. De opdrachten zijn interactief en stimuleren leerlingen om actief na te denken – niet alleen over hun eigen situatie, maar ook over die van anderen.

Natuurlijk vraagt het enige afstemming om alles goed in te passen in het lesprogramma. Zelf heb ik ervoor gekozen om de thema’s vooral in mijn maatschappijleerlessen te behandelen, maar ik heb mijn collega van Nederlands ook betrokken. Soms leverde dat lastige gesprekken op, maar juist die momenten bleken waardevol. Dankzij de ruimte die mentorlessen boden, konden we moeilijke onderwerpen niet uit de weg gaan, maar juist verdiepen.

De combinatie van vakken en perspectieven was niet altijd eenvoudig, maar het succes is duidelijk zichtbaar. Leerlingen lezen meer, denken bewuster na en maken de koppeling tussen maatschappelijke thema’s en hun eigen leefwereld. Het effect van de opdrachten is merkbaar in meerdere vakken: van maatschappijleer tot taalvaardigheid en zelfs in persoonlijke gesprekken.

Door de Kansrijk-leskist gedurende het hele jaar te gebruiken, zie ik dat leerlingen zich steeds bewuster worden van maatschappelijke verschillen en ongelijkheid. Tegelijkertijd groeien hun lees- en taalvaardigheden en leren ze om met elkaar in gesprek te gaan over onderwerpen die vaak als lastig of gevoelig worden ervaren.

De Kansrijk-leskist is daarmee een laagdrempelige, praktische én waardevolle methode om maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken en leerlingen vaardigheden mee te geven die niet alleen op school, maar ook in het dagelijks leven van groot belang zijn.

Jackie, docent Maatschappijleer

Kansengelijkheid in Middelburg: “Je afkomst mag je toekomst niet bepalen”

Gepubliceerd op 08/15/202508/03/2026 door Rochelle Heerema

‘Schaamte mag geen drempel zijn’: Middelburg zet in op kansrijke jeugd

Elke maand gaan we in gesprek met een wethouder of organisatie waar onze leskist “Kansrijk” wordt ingezet. Zo maken we zichtbaar wat er lokaal gebeurt en hoe we ieder vanuit onze eigen rol kunnen bijdragen aan gelijke kansen voor kinderen. Deze maand spreken we met Jeroen Louws, wethouder in de gemeente Middelburg.

Een persoonlijke missie

“Kansengelijkheid betekent voor mij dat ieder kind dezelfde ontwikkelkansen krijgt als ik vroeger heb gehad,” begint Jeroen Louws. “Het zou niet mogen uitmaken waar je wieg heeft gestaan. Helaas is dat nog niet de realiteit in Nederland; afkomst speelt nog altijd een rol.”

Vanuit dat besef werkt de gemeente Middelburg actief aan het verkleinen van ongelijkheid. “Via armoederegelingen, bestaanszekerheidsbeleid en inzet in het onderwijs proberen we de omstandigheden waarin kinderen opgroeien positief te beïnvloeden. Daarnaast subsidiëren we veel organisaties die zich inzetten op dit vlak.”

Concrete stappen tegen ongelijkheid

De gemeente onderneemt actief maatregelen. In 2023 werd een nieuw beleidskader vastgesteld met heldere doelen. “We hebben onder andere gratis openbaar vervoer geregeld voor minima, de collectieve zorgverzekering verbeterd en tijdens de feestdagen een tegoedbon uitgedeeld aan alle kinderen in deze groep.”

Bij het opstellen van beleid worden inwoners, scholen en maatschappelijke organisaties betrokken. “We hebben alle stakeholders geraadpleegd. Via een jaarlijkse netwerkdag blijven we met elkaar in gesprek en versterken we het netwerk.”

Toch blijven er uitdagingen. “Verborgen armoede is het lastigst aan te pakken. Door schaamte of onwetendheid maken mensen soms geen gebruik van de hulp die er wél is.”

Kinderen en jongeren centraal

Middelburg besteedt veel aandacht aan kinderen en jongeren. “Al moeten we eerlijk zijn: gemeenten plakken vaak pleisters, terwijl de echte oplossing ligt in hogere minimumlonen en uitkeringen vanuit Den Haag. Daardoor maakt het nu nog uit in welke gemeente je opgroeit.”

Ook preventie is belangrijk. “We werken met Vlissingen en Veere samen aan schuldpreventie en re-integratie. Maar als het toch misgaat, mag armoede geen taboe zijn. De leskist Kansrijk helpt dat bespreekbaar te maken. We hopen dat het kinderen en ouders laat zien: je staat er niet alleen voor.”

Waarom Kansrijk?

De keuze voor de leskist sluit aan op het gemeentelijk beleid. “In ons beleidskader zijn preventie en het doorbreken van armoede kernpunten. Daarmee kun je niet vroeg genoeg beginnen. In Middelburg groeien helaas nog steeds te veel kinderen op in armoede. Soms zichtbaar, vaak niet. Door het onderwerp in de klas bespreekbaar te maken, hopen we dat gezinnen eerder de stap naar hulp durven zetten.”

Volgens Jeroen Louws zit de kracht van de leskist in de toegankelijkheid. “Kinderen begrijpen dat armoede bestaat, dat het niet hun schuld is en dat er hulp is. De vorm sluit goed aan bij hun belevingswereld. Daarnaast helpt de leskist ook om schaamte weg te nemen. Dat is belangrijk, want schaamte is vaak de reden dat gezinnen geen hulp zoeken.”

De uitleen van de leskist verloopt via de Zeeuwse Bibliotheek. “Scholen kunnen online een aanvraag doen en de bibliotheek bezorgt de kist. Ze benaderen scholen ook actief. De eerste reacties zijn heel positief: de kist is continu uitgeleend.

Vooruitkijken

“Ik droom graag,” zegt Louws als we vragen naar de toekomst. “Over vijf jaar hoop ik dat elk kind, of het nu uit een wijk, dorp of het azc komt, gelijke kansen krijgt. Daar blijf ik elke dag voor strijden.”

Onderwijs, jeugdwerk en ouders hebben volgens hem elk een belangrijke rol. “Onderwijs kan signaleren en voorlichten. Jeugdwerkers kennen de juiste routes en hebben het vertrouwen van jongeren. En ouders kunnen het gesprek thuis voeren. Ik hoop dat ouders die zelf armoede ervaren, beseffen dat ze er niet alleen voor staan.”

Een inspiratie voor anderen

Hoe kan de aanpak in Middelburg andere gemeenten inspireren? “Je kunt samen echt veel bereiken,” zegt Louws. “Zet in op samenwerking met organisaties, inwoners en scholen. Gebruik de kracht van de samenleving; alleen dan kun je écht iets veranderen.”

Zo breng je mentale gezondheid en armoede de klas in – met één leskist die echt werkt

Gepubliceerd op 07/07/202507/07/2025 door Rochelle Heerema

Wanneer burgerschap geen lesje is, maar een ervaring

Steeds meer jongeren worstelen met stress, prestatiedruk en zorgen over geld. Thema’s als armoede en mentale gezondheid spelen zich niet alleen buiten de school af – ze zitten bij leerlingen aan tafel, elke dag. Toch krijgen deze onderwerpen in het onderwijs nog te weinig structurele aandacht.

Bij Positive Minds vinden we: dit ís burgerschap. Leren meedenken, praten en veerkracht ontwikkelen. En dat begint bij thema’s die nú spelen.

Daarom ontwikkelden we samen met bibliotheken de leskist Kansrijk – speciaal voor scholen in het voortgezet onderwijs.

Waarom juist nu?

Uit gesprekken met mentoren, docenten én leerlingen blijkt dat er behoefte is aan ruimte voor gevoelige, maar actuele thema’s. Hoe praat je met je klas over geldzorgen thuis, of over stress en mentale druk? Hoe leer je leerlingen naar elkaar luisteren zonder oordeel?

De leskist Kansrijk biedt concrete handvatten om deze gesprekken op gang te brengen – op een veilige en gestructureerde manier. De kist is gevuld met verhalen, werkvormen, gesprekstechnieken en creatieve opdrachten rondom:

Mentale gezondheid
Armoede & kansenongelijkheid
Identiteit & veerkracht
Burgerschap in de praktijk

In de klas: een voorbeeld uit Haarlemmermeer

Op een vmbo-school in Haarlemmermeer werkt mentor en docent Nederlands Fatima al een tijd met de leskist.

“We hebben een les gedaan over armoede, waarin leerlingen zich mochten uitspreken over hun eigen situatie. Eén leerling vertelde dat hij niemand thuis uitnodigde omdat er geen meubels waren. Dat moment brak iets open – de klas werd echt zachter voor elkaar. Zó waardevol.”

Ook over mentale gezondheid is Fatima positief:

“Veel leerlingen voelen zich overweldigd. Deze kist helpt hen gevoelens te benoemen, zonder dat het een zwaar gesprek hoeft te worden. En als mentor krijg je tools om dat goed te begeleiden.”

5 tips voor elke VO-docent

Verbind burgerschap met je lessen.
Gebruik de thema’s uit de leskist in Nederlands, maatschappijleer of mentoruur.
Maak mentale druk en geldzorgen bespreekbaar.
De kist biedt veilige instapvormen – via verhalen of opdrachten.
Stimuleer dialoog.
Niet zenden, maar luisteren. Dat geeft leerlingen echt eigenaarschap.
Werk met echte verhalen.
Leerlingen herkennen zich in wat anderen meemaken – dat opent de klas.
Bouw aan veerkracht.
Help leerlingen omgaan met onzekerheid, stress en maatschappelijke druk.

Ook aan de slag?

De leskist Kansrijk is beschikbaar via 60 aangesloten bibliotheken in Nederland, waaronder in Haarlemmermeer. De materialen zijn kosteloos te gebruiken en geschikt voor onderbouw VO.

Wil je weten hoe jij Kansrijk kunt inzetten op jouw school?
Neem contact op met je lokale bibliotheek of stuur ons een bericht via positiveminds.nl. Wij denken graag met je mee.

Bij Positive Minds vinden we: dit ís burgerschap. Leren meedenken, praten en veerkracht ontwikkelen. En dat begint bij thema’s die nú spelen.

Daarom ontwikkelden we samen met bibliotheken de leskist Kansrijk – speciaal voor scholen in het voortgezet onderwijs.

Waarom juist nu?

Mentale gezondheid
Armoede & kansenongelijkheid
Identiteit & veerkracht
Burgerschap in de praktijk

In de klas: een voorbeeld uit Haarlemmermeer

Op een vmbo-school in Haarlemmermeer werkt mentor en docent Nederlands Fatima al een tijd met de leskist.

Ook over mentale gezondheid is Fatima positief:

“Veel leerlingen voelen zich overweldigd. Deze kist helpt hen gevoelens te benoemen, zonder dat het een zwaar gesprek hoeft te worden. En als mentor krijg je tools om dat goed te begeleiden.”

5 tips voor elke VO-docent

Verbind burgerschap met je lessen.
Gebruik de thema’s uit de leskist in Nederlands, maatschappijleer of mentoruur.
Maak mentale druk en geldzorgen bespreekbaar.
De kist biedt veilige instapvormen – via verhalen of opdrachten.
Stimuleer dialoog.
Niet zenden, maar luisteren. Dat geeft leerlingen echt eigenaarschap.
Werk met echte verhalen.
Leerlingen herkennen zich in wat anderen meemaken – dat opent de klas.
Bouw aan veerkracht.
Help leerlingen omgaan met onzekerheid, stress en maatschappelijke druk.

Ook aan de slag?

De leskist Kansrijk is beschikbaar via 60 aangesloten bibliotheken in Nederland, waaronder in Haarlemmermeer. De materialen zijn kosteloos te gebruiken en geschikt voor onderbouw VO.

Wil je weten hoe jij Kansrijk kunt inzetten op jouw school?
Neem contact op met je lokale bibliotheek of stuur ons een bericht via positiveminds.nl. Wij denken graag met je mee.

Van schaamte naar kracht: hoe Fatma Aktas en Stichting Avrasya vrouwen in armoede ondersteunen

Gepubliceerd op 06/28/202502/26/2026 door Rochelle Heerema

Van stilte naar steun: hoe Stichting Avrasya vrouwen versterkt

Stichting Avrasya is opgericht door Fatma Aktas, voortgekomen uit een diepe overtuiging: vrouwen die te maken hebben met armoede, uitsluiting of culturele taboes verdienen een veilige plek en gelijke kansen. De organisatie is ontstaan van vrouwen, voor vrouwen geïnspireerd door Fatma’s persoonlijke ervaringen en haar betrokkenheid bij de kwetsbaren in haar omgeving.

Als kind leerde Fatma al van haar moeder wat het betekent om te zorgen voor anderen. Haar moeder hielp jarenlang vrouwen en gezinnen in een arm dorp in Noordoost-Turkije, door hen koeien, geiten of kippen te geven, of te ondersteunen bij het aanleggen van moestuinen. Wat zij gaf, gaf ze in stilte. Pas na haar overlijden werd duidelijk hoeveel vrouwen dankzij haar hulp weer hoop kregen. Tegelijk werkte zij keihard in een visfabriek in Scheveningen, waarbij een groot deel van haar loon naar anderen ging. Delen, zorgen voor elkaar, en niet wegkijken bij armoede dat is de levensles die Fatma van huis uit meekreeg.

Fatma herinnert zich haar jeugd als jong meisje dat vaak moest tolken voor haar ouders en andere familieleden. De eerste generatie gastarbeiders sprak nauwelijks Nederlands en bleef daardoor vaak buiten de samenleving staan. Het idee dat ze tijdelijk waren, leefde lang door maar ondertussen bleven ze. Zonder écht mee te mogen doen.

Wat Fatma vooral raakt, is het enorme taboe rondom armoede in veel migrantengezinnen. Geldzorgen worden verzwegen, uit schaamte. Eén schrijnend verhaal is haar altijd bijgebleven: een vrouw, net in Nederland, had geen eten voor haar kinderen. Uit angst voor gezichtsverlies vulde ze een pan met water en stenen, zodat het leek alsof ze aan het koken was. Dagenlang ging ze met haar kinderen langs familieleden zonder te zeggen wat er echt aan de hand was. Pas toen haar man meel regelde, kon ze weer brood bakken. De schaamte was groter dan de honger.

Juist die schaamte ziet Stichting Avrasya nog altijd als een van de grootste barrières. Veel vrouwen durven geen hulp te vragen, ook als de nood hoog is. Ze voelen zich mislukt, bang dat buren of familie erachter komen. Zelfs een aanvraag doen bij de Voedselbank voelt voor velen als een onoverkomelijke stap.

Daarom zetten Fatma en haar team in op een veilige omgeving. Ze organiseren huisbezoeken, lotgenotengroepen en vertrouwelijke gesprekken zodat vrouwen hun verhaal durven delen, zonder oordeel of schaamte.

Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is dat armoede niet alleen een gebrek aan geld is. Het gaat ook over onwetendheid: niet weten waar je recht op hebt, hoe het systeem werkt. Zeker als je de taal niet spreekt en sociaal geïsoleerd bent. En armoede heeft helaas diepe psychische gevolgen. Eenzaamheid, depressie, en in sommige gevallen zelfs suïcidale gedachten. Daar wordt zelden over gesproken, maar het is een realiteit die levens kost.

Bij Stichting Avrasya draait het daarom om meer dan alleen overleven. Fatma en haar team werken aan herstel, eigen kracht en toekomstperspectief. In leefstijlprogramma’s en spaarkringen leren vrouwen samen hoe ze bewust met geld kunnen omgaan, een buffer kunnen opbouwen en financiële regie terugkrijgen. Met de ‘levensboom’ brengen ze inkomsten en uitgaven in kaart op een manier die begrijpelijk, respectvol en veilig is.

Want echte verandering begint niet in beleidsnota’s of vergaderzalen. Die begint in huiskamers, buurthuizen, klaslokalen en gemeenschapscentra. Daar waar mensen elkaar ontmoeten, ervaringen delen en de schaamte los durven laten. Daar waar armoede haar gezicht krijgt, en ruimte ontstaat voor verbinding en hoop dankzij gedreven vrouwen zoals Fatma Aktas en de gemeenschappen die zij steunt.

Samen taboes doorbreken – in gesprek met wethouder Menno Roozendaal uit Meierijstad

Gepubliceerd op 06/16/202502/15/2026 door Rochelle Heerema

Waar je wieg staat, mag niet bepalen hoe jouw toekomst eruitziet

Bij Stichting Positive Minds geloven we dat echte verandering begint bij het gesprek. Armoede blijft vaak onbesproken, omgeven door schaamte of misverstanden. Juist daarom is het belangrijk dat we dit maatschappelijke thema samen bespreekbaar maken. Want alleen samen, met scholen, gemeenten en maatschappelijke partners, kunnen we de cirkel van armoede doorbreken.

Elke maand gaan we in gesprek met een wethouder of organisatie waar onze leskist Kansrijk wordt ingezet. Zo maken we zichtbaar wat er lokaal gebeurt en hoe we ieder vanuit onze eigen rol kunnen bijdragen aan gelijke kansen voor kinderen.

Deze maand spraken we met Menno Roozendaal, wethouder in de gemeente Meierijstad. Een gemeente waar kansengelijkheid geen loze belofte is, maar een gedeelde missie. Waar je wieg staat mag niet bepalen hoe jouw toekomst eruitziet, zegt Roozendaal. Helaas is dat voor veel kinderen nog steeds wél zo. In Meierijstad zetten we daarom stevig in op preventie en ondersteuning, juist daar waar het hardst nodig is.

Een goed voorbeeld daarvan is de lokale coalitie Kansrijke Start. Hierin werken zorgprofessionals en de gemeente samen om gezinnen al tijdens de zwangerschap te ondersteunen. Want de eerste duizend dagen van een kind zijn cruciaal voor de rest van het leven. Daarnaast heeft de gemeente een breed pakket aan regelingen voor kinderen en jongeren. Denk aan laptop- en schoolkostenregelingen, bijdragen aan sport, cultuur en zwemles. Ook werkt Meierijstad actief samen met Stichting Babyspullen om jonge gezinnen te ondersteunen die het financieel moeilijk hebben.

Toch draait het niet alleen om geld, maar ook om bekendheid en bereik. Als mensen de regelingen niet weten te vinden, helpen ze niemand, stelt Roozendaal. Daarom zet de gemeente sterk in op duidelijke communicatie en aanwezigheid op plekken waar mensen al komen. Denk aan basisscholen, jongerenwerk en ouderavonden. De aanvraagprocedures worden eenvoudiger gemaakt en op sommige scholen zijn pop-uploketten gestart. Vanaf 2026 wil Meierijstad zelfs regelingen automatisch gaan toekennen, zodat inwoners er zelf niet meer om hoeven te vragen.

Een aanpak waar wethouder Roozendaal bijzonder trots op is, is de inzet van ervaringsdeskundigen. We hebben sinds kort twee mensen in dienst die zelf hebben ervaren hoe het is om met geldzorgen te leven, vertelt hij. Doordat zij uit eigen ervaring weten wat armoede met je doet, hebben zij goed zicht op de leefwereld van onze inwoners. Ze spreken dezelfde taal, bouwen sneller vertrouwen op en vormen een waardevolle brug tussen inwoners en professionals. Daarmee maken ze echt het verschil.

Ook onze leskist Kansrijk sluit goed aan bij de visie van Meierijstad. Het is een volledig lespakket waarmee basisscholen het onderwerp geldzorgen bespreekbaar kunnen maken in de klas. Praktisch, compleet en goed te combineren met bijvoorbeeld een bezoek aan de voedselbank, zegt Roozendaal. Het is belangrijk dat kinderen leren dat armoede iedereen kan overkomen. Het is geen kwestie van schuld. Bewustwording is de eerste stap richting een samenleving zonder vooroordelen.

De gemeente hoopt dan ook dat steeds meer scholen de leskist inzetten, niet als eenmalig project, maar als vast onderdeel van het lesprogramma. Financiële educatie en het bespreekbaar maken van geldzorgen zijn belangrijk voor de toekomst van onze kinderen.

Als Stichting Positive Minds zijn we trots op deze samenwerking. Wat Meierijstad laat zien, is dat er veel mogelijk is wanneer je lokaal de krachten bundelt. Onze leskist is slechts een hulpmiddel. Het echte werk gebeurt in de gesprekken, in de klas, bij het jongerenwerk, op ouderavonden en op schoolpleinen.

We sluiten het gesprek af met een boodschap van wethouder Roozendaal aan jongeren en ouders die dagelijks met geldzorgen leven. Neem iemand in vertrouwen. Praat erover. Vraag om hulp. Je hoeft het niet alleen te doen.

Doetinchemse Kinderraad doorbreekt geld-taboe op basisscholen

Gepubliceerd op 06/06/202506/15/2025 door Rochelle Heerema

Kinderen maken geldzaken en armoede bespreekbaar in de klas

De gemeenteraad van Doetinchem heeft met veel enthousiasme een motie aangenomen die afkomstig is van een bijzondere groep raadsleden: de Kinderraad! Samen met De Rondkomers zetten zij zich in om álle basisschoolkinderen in onze gemeente te leren omgaan met geld en om het taboe rond armoede te doorbreken. Want praten over geld moet net zo normaal worden als rekenen of taal.

Wat is de Kinderraad?

De Kinderraad bestaat uit leerlingen van groep 7 en 8 van basisscholen in Doetinchem. Deze kinderen denken actief mee over belangrijke onderwerpen binnen de gemeente en krijgen de kans hun ideeën te presenteren aan de ‘echte’ gemeenteraad. Zo krijgen zij een stem in hun eigen omgeving en leren ze spelenderwijs hoe democratie werkt. En deze stem wordt serieus genomen!

Bezoek aan De Rondkomers

Onlangs bracht de Kinderraad een bezoek aan De Rondkomers, een organisatie die mensen helpt met financiële problemen en advies over geldzaken. De kinderen leerden over de impact van geldproblemen en ontdekten hoe belangrijk het is om financiële vaardigheden al op jonge leeftijd te ontwikkelen. Samen met De Rondkomers bespraken ze hoe het thema geld en armoede op een begrijpelijke en toegankelijke manier in de klas behandeld kan worden.

De Leskist Kansrijk: wat is het en hoe wordt het ingezet?

Een van de twee projecten die de Kinderraad heeft gekozen om komend schooljaar in te voeren op alle basisscholen in Doetinchem, is de Leskist Kansrijk. Dit is een speciaal lespakket dat leerlingen én leerkrachten ondersteunt om open en laagdrempelig te praten over armoede en geldzorgen. De leskist bevat verschillende materialen, zoals interactieve opdrachten, verhalen en gesprekshandleidingen, die het makkelijker maken om over dit soms lastige onderwerp te praten.

De bedoeling van de Leskist Kansrijk is om het taboe rondom armoede te doorbreken en begrip en openheid in de klas te creëren. Op die manier voelen kinderen die thuis misschien niet altijd genoeg geld hebben zich minder alleen, en krijgen alle leerlingen meer inzicht in financiële uitdagingen. Het is een belangrijk hulpmiddel om sociale verbondenheid te vergroten en het bespreekbaar maken van geldzaken op jonge leeftijd te stimuleren.

Hoe wordt de Leskist ingezet?

Vanaf het nieuwe schooljaar kunnen alle basisscholen in Doetinchem de Leskist Kansrijk gebruiken binnen hun lesprogramma. Leerkrachten krijgen hiervoor speciale trainingen en ondersteuning, zodat zij het onderwerp op een gevoelige en positieve manier kunnen behandelen. Het materiaal is zo ontworpen dat het aansluit bij de belevingswereld van kinderen en het gesprek uitnodigt zonder te belasten.

Samen met het Zakgeldproject, waarbij kinderen spelenderwijs leren omgaan met hun zakgeld, zorgt de Leskist Kansrijk voor een stevig fundament van financiële educatie en bewustwording in de klas.

Een blijvend initiatief

Wat dit initiatief extra bijzonder maakt, is dat de Kinderraad zorgt dat deze projecten niet eenmalig zijn, maar een vaste plek krijgen in het onderwijs. De volgende groep kinderen in de Kinderraad neemt het stokje over, zodat het thema geld en armoede continu aandacht krijgt en blijft groeien binnen onze scholen.

Kinderen maken het verschil

Dit initiatief bewijst dat kinderen niet het probleem zijn, maar juist een onmisbaar onderdeel van de oplossing. Door hen serieus te nemen en te betrekken bij maatschappelijke thema’s, leren ze verantwoordelijkheid te nemen voor zichzelf en voor anderen. De Kinderraad van Doetinchem laat zien dat jong geleerd écht oud gedaan is.